Trong phiên giao dịch hôm 5/2, dường như tâm lý hoảng loạn từ nhà đầu tư đã lấn át hoàn toàn “câu chuyện tăng trưởng”, vốn đã giúp nhiều cổ phiếu Blue-chips tăng giá ngoạn mục thời gian vừa qua.
Trước tiên, cần phải lưu ý rằng phiên giao dịch ngày 05/2/2018 đã rất lâu mới được lặp lại kể từ sự kiện biển Đông diễn ra năm 2014. Kể từ đó đến nay, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã trải qua nhiều thăng trầm và sự kiện có tác động tiêu cực đến diến biến chỉ số VN-Index như Brexit hay việc ông Donald Trump bất ngờ trở thành Tổng thống Mỹ.
Nhưng lần này mọi sự diễn ra rất khác. Trái ngược với đà hồi phục mãnh mẽ ngay trong phiên tại các sự kiện đó, phiên giao dịch hôm nay đã kết thúc giống như một pha “knock out” hạ gục tâm lý nhà đầu tư. Hàng loạt cổ phiếu Blue-chips như: VCB, GAS, PVD, BVH, SSI… có ảnh hưởng lớn tới chỉ số VN-Index, đã giảm tới mức giá sàn trong phiên khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên hoảng loạn và hành động bán tháo (một phần chốt lời bằng mọi giá) là hệ quả tất yếu.
Diễn biến chỉ số VN-Index trong 1 năm vừa qua (Nguồn: VNDirect)
Có nhiều nguyên nhân lý giải đà giảm điểm sâu của chỉ số VN-Index hôm nay.
Không chỉ có thị trường chứng khoán Việt Nam, thị trường chứng khoán châu Á và đặc biệt là thị trường chứng khoán Mỹ cũng đã chứng kiến phiên giảm điểm sâu trước đó. Bên cạnh đó là tâm lý thận trọng trước kỳ nghỉ Tết dài ngày đang đến gần, cũng khiến cho các phiên giao dịch giảm hẳn sự sôi động.
Một nhân tố khác đáng lưu ý là dòng vốn ngoại trên thị trường tuần qua hoạt động kém tích cực hơn trước đây phần nào cũng đã giảm sức cầu đối với cổ phiếu. Tâm lý lạc quan của nhà đầu tư vì thế đã bị bào mòn và dễ rơi vào hoảng loạn từ sau diễn biến giao dịch không mấy thuận lợi của thị trường trong các phiên giao dịch tuần trước.
Sau phiên giảm điểm mạnh hôm nay, điều đáng lo ngại đến từ hoạt động “call margin” của các công ty chứng khoán. Thị trường được dự báo sẽ tiếp tục ảm đạm trong các phiên giao dịch sắp tới khi lượng cổ phiếu giải chấp chưa chắc đã có lực cầu tương ứng hấp thụ hết. Việc các công ty chứng khoán cũng chủ động hạ tỷ lệ margin nhằm tuân thủ quy định của UBCK kể từ ngày 1/3 cũng sẽ phần nào tác động tiêu cực lên thị trường (tỷ lệ cho vay margin tối đa sẽ chỉ ở mức 40%, thay vì 50% như hiện nay).
Nhà đầu tư nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu cao sẽ dễ rơi vào cảnh thua lỗ trước diễn biến trong ngắn hạn không mấy tích cực của thị trường. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế vĩ mô được dự báo tích cực cả trong nước và quốc tế trong năm 2018 sẽ vẫn là yếu tố căn bản giúp thị trường chứng khoán tăng điểm. Trong xu hướng tăng trưởng dài hạn, không thể tránh khỏi những lúc thị trường điều chỉnh làm tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư.
Điều quan trọng lúc này là nhà đầu tư nên cơ cấu danh mục với tỷ trọng tiền mặt cao nhằm hạn chế thua lỗ thêm trong ngắn hạn và chuẩn bị nguồn lực tham gia khi thị trường hồi phục. Để có được những phương án hành động tốt nhất trong tương lai, bên cạnh việc tự trang bị kiến thức cơ bản về tài chính, việc tìm được cho mình một môi giới có kiến thức và đạo đức nghề nghiệp cũng là một việc quan trọng cần làm.
