Ngày một đi xuống
Lãnh đạo Vinalines cho biết:” Với chi phí khai thác của các tàu lớn đặc biệt với các tàu có tuổi cao vì tình trạn kỹ thuật ngày một đi xuống khi mức cước quá thấp không thể bù đắp nổi chi phi dẫn đến kết quản hoạt động khai thác các tàu này thua lỗ kéo dài”
Trong những năm gần đây, đặc biệt từ cuối năm 2015-nay, hoạt động kinh doanh vận tải ngày càng khóa khăn do giá cước vận tải và cho thuê tàu giảm mạnh trên cả ba thị trường tàu hàng khô, tàu container, tàu dầu và chỉ số đánh giá mức phí thuê tàu chở những nguyên liệu thô liên tục lập đáy mới.
Bên cạnh đó, đội tàu của Vinalines đa phần được đầu tư vào giai đoạn đỉnh cao của ngành vận tải biển (2006-2008) nên giá trị đầu tư cao và trích khấu hao quá lớn.
Sau đó, do tác động sâu rộng của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới mà ngành hằng hải phải gánh chịu những tổn thất nặng nề. Cước vận tải biển nhanh chóng tụt dốc thảm hại tới 80-90% và chỉ số hàng khô đã có lúc chạm đáy 290 điểm, giảm gần 100%. Sự sụt giảm này lại diễn ra trong khoảng thời gian dài khiến nhiều hãng tàu trong nước và thế giới đứng bên bờ vực sụp đổ hoặc phá sản, đội tàu bị dừng hoạt động đạt mức cụ thể.
Tiền ẩn rủi ro
Lãnh đạo Vinalines khẳng định, các doanh nghiệp luôn trong tình trạng thiếu hụt nguồn trả nợ nên áp lực trả nợ gốc và lãi vay đến hạn rất lớn do vay nợ chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn vốn. Với cơ cấu vốn như vậy, cùng những tín hiệu xấu của nền kinh tế như tỷ lệ lạm phát cao, lãi suất vay vốn và tỷ giá ngoại tệ tăng, kinh doanh luôn tiềm ẩn mức độ rủi ro cao
Trước tình hình như vậy, Vinalines xây dựng kế hoạch bán thanh lý 6 tàu già, tình trạng kỹ thuật kém, không đảm bảo an toàn khai thác hoặc hoạt động không hiệu quả.
Cụ thể, các tàu hàng khô gồm Vinalines Global năm đóng 1994, trọng tải 73.350 DWT (năng lực vận tải an toàn của tàu tính bằng tấn); tàu Vinalines Trader năm đóng 1997, trọng tải 69.614 DWT; tàu Vinalines Fortuna năm đóng 1991, trọng tải 26.369 DWT; tàu Vinalines Star năm đóng 1993, trọng tải 26.456 DWT; tàu Vinalines Ocean năm đóng 1993, trọng tải 26.456 DWT và tàu Vinalines Ruby tàu container, năm đóng 2012, trọng tải 25.794 DWT.
Vinalines nhấn mạnh: “Việc lập kế hoạch thanh lý các tàu được tính toán kỹ lưỡng trên cơ sở đánh giá tình trạng kỹ thuật của các tàu trong việc đảm bảo khả năng khai thác an toàn, hiệu quả hoạt động của các tàu thời gian qua cũng như dự kiến kết quả sản xuất kinh doanh của các tàu trong thời gian tới theo những dự báo đối với thị trường vận tải biển.
Đề cập đến cơ sở bán các tàu này, phía Vinalines cho rằng, các tàu hàng khô nói trên đều trên 20 tuổi-độ tuổi được xác định là “già” để khai thác. Khi nguồn hàng khan hiếm, cạnh tranh gay gắt như hiện nay thì những tàu già thường không có người thuê, phải neo chờ hàng dẫn đến tổn thất về doanh thu hoặc bị ép giá, bị tính thêm phí tàu già.
“Nếu tiếp tục khai thác trong tình hình thị trường hiện tại và dự báo không có sự tăng trưởng đột biến trong vòng ba năm tiếp theo thì kết quả kinh doanh sẽ lỗ lớn, không trả được nợ gốc và lãi mua tàu,” lãnh đạo Vinalines thừa nhận thực tế.
Ngoài ra, các tàu hiện nay đã xuống cấp về tình trạng kỹ thuật dẫn đến chi phí sửa chữa, bảo dưỡng để duy trì tàu đảm bảo các tiêu chuẩn yêu cầu của đăng kiểm cũng như để vượt qua các kỳ kiểm tra của đơn vị bảo hiểm, chính quyền cảng (PSC) lưu giữ sẽ rất cao; phụ tùng vật tư khó mua, giá cao... làm cho hiệu quả khai thác thấp.
Bên cạnh đó, theo các báo cáo thị trường, dự kiến đội tàu hàng khô thế giới tăng trưởng 2,3% hàng năm cho tới năm 2018. Điều này sẽ tiếp tục dẫn đến việc dư thừa nhất định lượng cung tàu ra thị trường và làm cho thị trường thuê tàu khó có sự tăng trưởng đột biến đó là chưa tính đến khả năng để các gam tàu nằm trong kế hoạch bán tàu có mức cước được phục hồi về điểm cân bằng lãi/lỗ là rất khó xảy ra trong khi đó, chi phí hoạt động đối với các tàu này lớn, đặc biệt đối với các tàu chở hàng có trọng tải trong khoảng từ 55.000 đến 80.000 DWT.
Với những lý do này, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam dự kiến tiến hành bán các tàu trong danh sách nêu trên vào quý 2 do việc sớm triển khai bán tàu sẽ giúp Vinalines cắt lỗ, giảm thiệt hại cũng như giảm áp lực tài chính, cải thiện nguồn vốn và tạo điều kiện cho việc tập trung dòng tiền để khai thác các tàu trẻ hơn giúp kết quả kinh doanh chung cả đội tàu khả quan hơn./.
