close Đăng nhập
Thanh Hằng
Thanh Hằng
Nhà báo

Đào tạo bác sĩ không thể chỉ dựa vào bài giảng

Chủ trương chỉ các trường đại học y đào tạo bác sĩ được đánh giá là bước cần thiết để bảo đảm chất lượng nhân lực y khoa, khi nhiều trường đa ngành thiếu cơ sở thực hành, giảng viên lâm sàng. Đây là biện pháp ngăn sai sót y khoa từ gốc.

Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cho biết Chính phủ chủ trương sắp tới, các trường đại học đa ngành sẽ không được đào tạo bác sĩ, để đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực.

Điều này phản ánh sự quyết liệt trong quản lý nhà nước, khi chỉ các trường y chuyên biệt mới có thể đảm bảo sinh viên được đào tạo trong môi trường chuẩn mực nhất. Chủ trương này không chỉ siết lại chuẩn đào tạo mà còn đặt an toàn người bệnh lên vị trí cao nhất.

Sinh mạng con người không cho phép sai số, và y khoa là lĩnh vực không thể đánh đổi chất lượng chỉ vì nhu cầu tuyển sinh. Chủ trương mới của Chính phủ chính là “van an toàn” bảo vệ chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân, đặc biệt trong bối cảnh nhiều trường đa ngành đào tạo bác sĩ, dù thiếu cơ sở thực hành, thiếu giảng viên lâm sàng và phòng thí nghiệm đạt chuẩn.

VT_ghep.jpg
Đào tạo bác sĩ phải gắn với cơ sở thực hành chuẩn

Thực tế nhiều năm qua cho thấy không ít trường đa ngành ồ ạt mở đào tạo bác sĩ chỉ vì sức hút tuyển sinh và lợi ích tài chính, trong khi thiếu nền tảng y khoa, thiếu bệnh viện thực hành và thiếu đội ngũ giảng viên lâm sàng.

Phần lớn giảng viên các trường này vẫn là bác sĩ từ bệnh viện hoặc nhân sự kiêm nhiệm, đương nhiên, họ không thể thay thế đội ngũ giảng viên Y khoa chuyên nghiệp, những người được đào tạo bài bản về khoa học và phương pháp sư phạm.

Có cơ sở thậm chí đi thuê bệnh viện nhỏ, mượn giảng viên hoặc gom hồ sơ để kịp tiêu chí mở ngành. Trong môi trường như vậy, sinh viên bị tách khỏi lâm sàng – yếu tố quan trọng nhất quyết định sự trưởng thành của một bác sĩ.

Nhiều trường đầu tư các trung tâm mô phỏng tiền lâm sàng hiện đại, nhưng lại thiếu thầy giỏi để hướng dẫn sinh viên thực hành. Việc thiếu chiến lược dài hạn và không dự báo đúng nhu cầu nhân lực dẫn tới tình trạng tuyển sinh ồ ạt, khiến sinh viên khi vào bệnh viện thực tập còn đông hơn bệnh nhân, không đủ bác sĩ hướng dẫn. Thế thì làm sao bác sĩ ra trường có thể hành nghề tốt được?

Đào tạo bác sĩ không thể chỉ dựa vào bài giảng. Bác sĩ phải được hình thành từ hàng nghìn giờ trực, từ những tình huống cấp cứu thực tế, từ các buổi giao ban với bác sĩ đầu ngành, từ những ca bệnh khó phải phân tích từng chi tiết nhỏ.

Không trường đa ngành nào có thể dựng nên hệ sinh thái này chỉ bằng phòng học, thiết bị mô phỏng hay giáo trình. Y khoa đòi hỏi một “hệ sinh thái thực chiến” – nơi bệnh viện, phòng lab, giảng viên là bác sĩ thực hành, và văn hóa nghề nghiệp kết hợp thành một chỉnh thể.

Các trường đại học y lớn của Việt Nam như Trường Đại học Y Hà Nội, Đại học Y - Dược TP.HCM, Đại học Y Thái Nguyên …đã phát triển hệ sinh thái đó suốt nhiều thập kỷ: Mạng lưới bệnh viện tuyến cuối, phòng thí nghiệm đạt chuẩn, đội ngũ giảng viên lâm sàng nhiều kinh nghiệm, hệ thống nghiên cứu mạnh, cùng truyền thống đào tạo nghiêm ngặt. Những thứ ấy không thể sao chép bằng ý chí mở ngành ngắn hạn.

Một bác sĩ ra trường từ môi trường đào tạo thiếu chuẩn dễ gây ra hệ lụy khôn lường. Chỉ một chẩn đoán sai, một quyết định chậm vài phút, một kỹ năng thủ thuật chưa vững… đều có thể cướp đi sinh mạng người bệnh.

Nghiên cứu quốc tế cho thấy sai sót y khoa nằm trong nhóm nguyên nhân gây tử vong cao. Ở Việt Nam, khi bệnh viện tuyến cuối luôn quá tải, sự thiếu chuẩn trong đào tạo sẽ trực tiếp làm tăng nguy cơ tai biến trong thực hành.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng đến chuẩn ASEAN, xa hơn là chuẩn quốc tế trong cấp chứng chỉ hành nghề, yêu cầu đối với chương trình đào tạo lại càng khắt khe.

Để hội nhập, sinh viên phải được thực hành trong môi trường bệnh viện tốt, tiếp cận đủ loại ca bệnh phức tạp; giảng viên phải là những bác sĩ thực hành dày dặn kinh nghiệm; chương trình đào tạo phải được kiểm định độc lập và minh bạch. Các trường y chuyên biệt đã và đang tiến gần những tiêu chuẩn này, trong khi các trường đa ngành khó có thể theo kịp, đơn giản vì y khoa không phải lĩnh vực trọng tâm của họ.

Bởi điều quan trọng nhất là ai sẽ là người cầm dao mổ, kê đơn, cứu sống hay đối mặt với những tình huống sinh tử cùng người bệnh trong tương lai. Một hệ thống đào tạo yếu sẽ tạo ra những bác sĩ thiếu kỹ năng thực hành, chẩn đoán chậm, xử trí sai, gia tăng tai biến – và người phải gánh hậu quả là bệnh nhân.

Tấm bằng bác sĩ là cam kết với sinh mạng con người. Nó đòi hỏi quá trình rèn luyện khắc nghiệt về kiến thức, kỹ năng, đạo đức và bản lĩnh. Không ai có thể chấp nhận việc tính mạng người thân bị đặt vào tay một người được đào tạo từ chương trình khuyết thiếu thực hành, chỉ vì trường đó đủ giấy tờ mở ngành và vì sự dễ dãi trong quản lý đào tạo.

VT_1.JPG
Chỉ các trường y mới có cơ sở thực hành chuyên nghiệp để đào tạo bác sĩ

Không quốc gia phát triển nào cho phép đào tạo bác sĩ nếu trường Y không gắn với hệ thống bệnh viện giảng dạy đạt chuẩn. Vì họ hiểu rằng năng lực lâm sàng quyết định trực tiếp khả năng cứu sống bệnh nhân. Việt Nam muốn hội nhập quốc tế phải tuân thủ những chuẩn mực tối thiểu này.

Chủ trương đưa đào tạo bác sĩ trở về đúng “ngôi nhà” của nó – các trường đại học y – là bước đi cần thiết. Đây là biện pháp bảo vệ người dân khỏi nguy cơ sai sót y khoa bắt nguồn từ đào tạo kém chất lượng.

Siết lại đào tạo lúc này không chỉ đúng mà còn kịp thời. Đó là bước chặn đứng sai sót y khoa từ gốc.

Bình luận

Đằng sau việc BSR lãi kỷ lục trong cơn sốt giá dầu

Đằng sau việc BSR lãi kỷ lục trong cơn sốt giá dầu

Khi cú sốc giá dầu diễn ra, người tiêu dùng thêm gánh nặng, còn Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) lập kỷ lục lợi nhuận. Sự tương phản ấy đặt ra câu hỏi về cách lợi ích và chi phí được phân bổ trong cơn bão giá.

Ông Trump mới đây công bố thỏa thuận bất ngờ về dầu diesel sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Ảnh: AFP.

Vì sao ông Trump bất ngờ mua lượng lớn dầu của Nga?

Từ những lời chỉ trích gay gắt nhằm vào Kiev đến việc ca ngợi năng lực chiến đấu của Ukraine, rồi bất ngờ đạt thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel của Nga, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cho thấy một chính sách đối ngoại khó đoán. Đằng sau những bước ngoặt ấy là điều gì: chiến lược mặc cả hay sự đảo chiều trong cách nhìn về cuộc chiến?

Bước đi chủ động của Việt Nam khi ngoại giao khoa học công nghệ

Bước đi chủ động của Việt Nam khi ngoại giao khoa học công nghệ

Các chuyến công tác quốc tế của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy dấu ấn ngày càng rõ của khoa học, công nghệ trong đối ngoại, đồng thời phản ánh sự dịch chuyển chiến lược của Việt Nam: từ tiếp nhận hỗ trợ sang chủ động hợp tác, làm chủ tri thức tiên tiến.

Tội ác của những kẻ trục lợi từ bệnh nhân ung thư

Tội ác của những kẻ trục lợi từ bệnh nhân ung thư

Với hàng hóa thông thường, giá cao có thể khiến khách hàng quay lưng. Nhưng với bệnh nhân ung thư, thuốc và dịch vụ điều trị nhiều khi không thể trì hoãn. Khi giá bị đẩy lên, người gánh chịu là những bệnh nhân đang phải giành giật sự sống.

Di chúc Bác Hồ và khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới

Di chúc Bác Hồ và khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới

Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi gắm điều mong muốn cuối cùng là toàn Đảng, toàn dân đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh. Nhìn lại hành trình đã qua và bước ngoặt hôm nay, lời dặn ấy đang tiếp thêm sức mạnh để dân tộc bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Đừng nghĩ mạng xã hội là chốn riêng tư

Đừng nghĩ mạng xã hội là chốn riêng tư

Chỉ với một câu lệnh đơn giản, sau chưa đầy 10 giây, một đoạn video giả lập hình ảnh, giọng nói của bất kỳ ai có thể được AI tạo ra với độ chân thực đến kinh ngạc. Trong thế giới của thuật toán hôm nay, biên giới giữa thật - giả, đúng - sai mong manh hơn bao giờ hết.

Khi Trung ương không làm thay, cấp tỉnh không ôm việc

Khi Trung ương không làm thay, cấp tỉnh không ôm việc

Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát đi thông điệp mạnh mẽ về tổ chức bộ máy, phân định rành mạch chức năng, quyền hạn giữa các cấp, quyết tâm giải phóng các nguồn lực.