Trong ngày làm việc đầu tiên, Đại hội XIV sẽ thông qua chương trình phiên họp trù bị, Quy chế làm việc, Chương trình làm việc, Quy chế bầu cử tại Đại hội và Báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu.
Cũng tại phiên trù bị, các đại biểu bầu Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký, Ban Thẩm tra tư cách đại biểu.
Sau phiên trù bị, đại biểu sinh hoạt tại đoàn nghiên cứu các tài liệu Đại hội.
Sáng 20/1, Đại hội XIV của Đảng chính thức khai mạc với sự tham dự của 1.586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên.
Trong 7 ngày làm việc, Đại hội sẽ thảo luận, thông qua các văn kiện quan trọng gồm báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV; Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011 - 2025) và đề xuất định hướng bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng.
Đại hội XIV thực hiện một bước cải cách quan trọng, đó là tích hợp 3 báo cáo: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và Báo cáo tổng kết xây dựng Đảng thành 1 Báo cáo chính trị thống nhất, đồng bộ.
Đặc biệt, đây là lần đầu tiên văn kiện có chương trình hành động kèm theo xác định rõ từng đề án, tiến độ, trách nhiệm thực hiện, đảm bảo nghị quyết có thể thực hiện ngay sau đại hội. Dự thảo Văn kiện đã được gửi lấy ý kiến Nhân dân, thu hút gần 14 triệu ý kiến tham gia, khẳng định sự đồng thuận rất cao giữa ý Đảng và lòng dân cũng như sự trông chờ vào những quyết sách chiến lược để đưa đất nước thực hiện cho bằng được thắng lợi hai mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và mục tiêu 100 năm thành lập nước.
Ngoài ra, Đại hội cũng sẽ thảo luận, thông qua Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và bầu Ban chấp hành Trung ương khóa XIV (nhiệm kỳ 2026-2031) - cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng giữa 2 kỳ Đại hội.
Về công tác chuẩn bị nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết được tiến hành theo đúng các quy định của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, các quy định của pháp luật; đồng bộ, khoa học, bài bản, chặt chẽ, dân chủ, khách quan, minh bạch.
Phát huy dân chủ, trí tuệ; đảm bảo hài hòa, hợp lý giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, giữa kế thừa và ổn định, đổi mới và phát triển, giữa chuyên môn đào tạo với sở trường, năng lực thực tiễn, giữa uy tín kinh nghiệm công tác với chiều hướng phát triển. Trong đó đặc biệt đề cao phẩm chất, lấy chất lượng, hiệu quả sản phẩm công tác, sự cống hiến của cán bộ để làm thước đo trong đánh giá, bố trí và sử dụng cán bộ...
Thông tin trước khi sự kiện diễn ra, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng cho biết thông điệp của Đại hội mang tầm vóc lịch sử, nhấn mạnh sự chung sức đồng lòng thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đến năm 2030 và hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.
Đổi hội lần này đổi mới từ nội dung xây dựng văn kiện, cách thể hiện các văn kiện và tổ chức triển khai thực hiện văn kiện trước đại hội. Trước tiên đổi mới về mặt tư duy với trọng tâm là đột phá, hoàn thiện về thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Theo ông Thắng, đây là nội dung rất mới mà các văn kiện trước chúng ta chưa đề cập hoặc ở chừng mực nhất định; lần này không chỉ là kinh tế mà là văn hóa, xã hội, con người, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và xây dựng Đảng, hệ thống chính trị.
Thứ hai là kiên định và đồng thời đẩy mạnh hơn nữa phát triển nhanh, bền vững đất nước, nhấn mạnh vấn đề môi trường, đây là 3 trụ cột rất quan trọng: kinh tế, xã hội, môi trường.
Để làm điều này, một nội dung rất mới, xuyên suốt trong dự thảo văn kiện, là xác lập mô hình tăng trưởng mới gắn với cơ cấu, đi từ rộng sang sâu và thích ứng với những chuyển đổi rất lớn của thế giới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi về nguồn nhân lực.
Đây cũng là lần đầu tiên Đảng nhấn mạnh việc xác định quốc phòng, an ninh, đối ngoại và đẩy mạnh hội nhập là trọng yếu, thường xuyên. Ngoài ra, có rất nhiều nội dung mới liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, lấy chất lượng và hiệu quả đầu ra, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao để thích ứng với những thay đổi mới...
