Vì sao ông Putin liên tục đưa vũ khí "khủng" tới Syria?

Thông tin dồn dập về việc Nga tăng cường hiện diện quân sự của Nga khiến Mỹ  và phương Tây đứng ngồi không yên. Theo điều tra của Reuteurs dẫn các nguồn tin từ Libanon quả quyết rằng binh sĩ Nga đã bắt đầu tham gia chiến dịch hỗ trợ lực  lượng chính phủ Syria.

Nga và Syria là những đồng minh lâu năm và ông Putin có những toan tính riêng ở Trung Đông

Nga và Syria là những đồng minh lâu năm và ông Putin có những toan tính riêng ở Trung Đông

Thậm chí tin Nga đưa máy bay chiến đấu Su-27 tới Syria cũng đã lạc hậu khi báo Mỹ quả quyết Mátxcơva đã triển khai loại chiến đấu cơ tối tân Su 30 SM để giúp đồng minh lâu năm. Giới chức Mỹ cho biết, hai tàu đổ bộ xe tăng, chiến đấu cơ và lực lượng thủy quân đánh bộ tới Syria trong tuần này.

Những động thái tăng cường quân sự liên tiếp của Nga có thể là chỉ báo Mátxcơva có ý định đóng một vai trò trực tiếp hơn trong cuộc chiến Syria. Tuy nhiên, như tờ The Washington Post lưu ý trước đó, hành động của Nga không phải là một sự thay đổi chính sách đáng kể. “Nga chưa bao giờ giữ bí mật việc hợp tác quân sự - công nghệ với Syria. Các chuyên gia quân sự Nga giúp người Syria làm chủ các thiết bị quân sự”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố.

Cuối tuần trước, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói thẳng: “Chúng tôi luôn thẳng thắn liên quan đến sự hiện diện của các chuyên gia quân sự Nga tại Syria nhằm giúp đào tạo và dạy quân đội Syria cách sử dụng các trang thiết bị. Và nếu cần những bước đi mạnh hơn, chúng tôi sẵn sàng thực hiên những bước đi đó”. Ông Lavrov nêu rõ giúp đỡ chính quyền Syria là vấn đề cơ bản nếu như thế giới muốn đánh bại nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS).

“Các ông không thể đánh gục IS chỉ bằng cách không kích. Cần phải có sự phối hợp lực lượng mặt đất với quân đội Syria vốn là lực lượng mạnh mẽ và hiệu quả nhất trên bộ chiến đấu với IS”, Ngoại trưởng Lavrov khẳng định. Một số nguồn tin cho rằng động thái mới của Nga không phản ánh sự chân thành chiến lược mà là những chiến thuật nhằm giúp chính quyền của tổng thống Assad duy trì quyền lực. “Sự chạm trán giữa Nga và phương Tây đã kéo Nga vào khu vực Trung Đông”, chuyên gia Nikolay Kozhanov thuộc tổ chức Chatham House ở Luân Đôn nhận xét trên NBC News.

Điều này đã diễn ra trong quá khứ. Kể từ thời Nữ hoàng Catherines, giới chính trị tinh hoa Nga đã rất muốn gây ảnh hưởng tại khu vực Trung Đông và Địa Trung Hải. Thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Liên Xô cũng đã tập trung theo đuổi chính sách này. Mỹ và các siêu cường phương Tây có những đồng minh thân thiết trong khu vực như Israel hay các nhà nước quân sự tập quyền như Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran (cho tới cách mạng 1979).

Syria và Ai Cập thì thuộc quỹ đạo của Mátxcơva. Giai đoạn 1955-1960, Liên Xô đã viện trợ quân sự cho Syria 200 triệu USD. Một số nhà quan sát Israel và phương Tây tin rằng Liên Xô có vai trò lớn trong cuộc chiến I6 ngày giữa srael  và các nước A rập năm 1967. Mối quan hệ Syria với Liên Xô được tăng cường vào năm 1971, sau khi ông Hafez al-Assad, một phi công học lái MiG tại Liên Xô, lên nắm quyền tại Syria. Chính quyền của ông Hafez được xây dựng  dựa trên mô hình Liên Xô và rất nhiều người thuộc giới tinh hoa Syria được đào tạo trong các trường hàng đầu tại Mátxcơva.

Chính quyền của tổng thống Assad đã cho phép Liên Xô xây dựng một trung tâm tiếp tế và sửa chữa tại cảng Tartous, một tiền đồn của Nga tại khu vực Địa Trung Hải. Ngay cả sau kh Liên Xô tan rã, Nga vẫn tiếp tục cung cấp cho Syria tài chính để mua phần lớn các hệ thống vũ khí. Năm 2011, trước khi xảy ra nổi dậy tại Syria, Nga đã ký hợp đồng bán 4 tỷ USD vũ khí cho Damacus. Hiện nay, ước có khoảng 100.000 công dân Nga vẫn đang sinh sống tại Syria. Các doanh nghiệp Nga đã đầu tư khoảng 20 tỷ USD vào Syria trong giai đoạn 2009-2013.

“Kể từ năm 2000, Tổng thống Vladimir Putin đã tìm cách khôi phục lại vị thế cường quốc của Nga và định hình chính sách đối phó với Mỹ nhằm tạo ra thế đối trọng với phương Tây tại khu vực Trung Đông. Syria là thành trì quan trọng nhất của Nga tại khu vực này và là chìa khóa trong tính toán của ông Putin”, nhà phân tích Anna Borshchevskaya ở Viện Washington nhận định.

Tuy nhiên, những dấu ấn này quá nhỏ so với ảnh hưởng và thế lực của Mỹ và NATO sẵn có trong khu vực. “Lực lượng hải quân Nga thường trực tại Địa Trung Hải như thông báo hồi tháng 3/2014 bao gồm 5-6 tàu chiến, chỉ bằng 1/10 so với biên đội tàu số 5 của Liên Xô trước đây và vẫn dưới cơ so với các đối thủ”, chuyên gia phân tích quân sự Alexander Korolkov nhận xét.

Hiện chưa rõ những động thái tiếp theo của Nga là gì, nhưng ông John Herbst thuộc Hội đồng Atlantic phát biểu trên Washington Post rằng, Nga vẫn luôn hiện diện ở Trung Đông, cho nên không ngạc nhiên khi Mátxcơva điều chỉnh tại Syria.

Theo Tiền Phong

Có thể bạn quan tâm