Chiều ngày 14/7, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa có Báo cáo kinh tế vĩ mô Quý II/2016. Theo báo cáo này, đầu quý II/2016, giá vàng trong nước dao động ổn định quanh ngưỡng 33- 34 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, ngay sau khi Cục dự trữ liên bang Mỹ Fed quyết định giữ nguyên mức lãi suất hiện tại và đặc biệt là sự kiện Brexit, giá vàng trong nước cũng như thế giới đã có những phiên tăng mạnh liên tiếp trong những ngày gần đây. Tính đến cuối Quý 2, giá vàng trong nước đã tăng 5,6% và 6,4% so với thời điểm cuối Quý 1 và cuối năm 2015.
Báo cáo cũng cho biết, vấn đề huy động vàng trong dân lại một lần nữa được đề cập. Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị Chính phủ và NHNN thành lập Sở Giao dịch vàng Quốc gia với mục đích huy động vàng trong dân. Theo tổ chức này, hiện người dân Việt Nam đang giữ khoảng 500 tấn vàng. Cũng trong phiên họp Chính phủ trực tuyến với các địa phương về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ 6 cuối năm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo giao NHNN chủ trì nghiên cứu, xem xét vấn đề huy động nguồn lực trong dân (bao gồm vàng và tiền), tạo nguồn vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế.
Trao đổi với VietTimes về vấn đề này, TS. Lưu Bích Hồ - Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết: "Tôi đồng ý là phải huy động nguồn lực trong dân nhưng không phải huy động để dân gửi vào ngân hàng lấy một cái giấy chứng nhận hay lập sàn vàng rồi buôn bán lại vàng. Như thế là tiêu mất thành quả chúng ta đạt được là vàng hóa, đô la hóa”.
Bàn về vấn đề huy động nguồn lực trong dân, TS. Lưu Bích Hồ đưa ra ý kiến. "Nhà nước nên nghiên cứu tạo ra môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi, điều đó kích thích hơn để người dân tự dân bỏ vàng ra, đổi vàng thành tiền, rồi có thể đem tiền đó tự kinh doanh hoặc đầu tư sinh lợi. .Tôi nói thật chẳng ai tin rằng góp vàng vào cho ngân hàng để ngân hàng cho vay đầu tư khi người ta chưa tin vào thị trường, chưa tin vào cách làm như thế này thì chúng ta làm sao huy động được.”
Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) việc huy động này là đi ngược lại với nguyên tắc kinh tế. TS. Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng VEPR cho rằng, vàng hiện được cất giữ trong dân, mang bản chất như mọi tài sản khác và chỉ ưu việt hơn về việc cất giữ, bảo quản.
Nếu thực hiện huy động, vàng sẽ mang thêm chức năng là phương tiện lưu thông tương tự như tiền. Khi có thêm chức năng này, nhu cầu về vàng sẽ tăng lên thay vì giảm xuống. Cộng với những kích hoạt khác từ phía cầu (như trường hợp Brexit khiến giá vàng thế giới tăng hiện nay), sẽ tạo ra những cú sốc tích trữ, đầu cơ, khiến thị trường bất ổn và dễ tổn thương hơn. Đây sẽ là nguyên nhân chính dẫn tới hiện tượng vàng hóa trở lại. Điều này cũng đúng với đô la hóa, khi các NHNN đặt mức lãi suất huy động dương với đồng USD.
TS. Thành cũng nhấn mạnh, với những nỗ lực của NHNN, Chính phủ trong chính sách điều hành đã dần loại vàng và ngoài tệ ra khỏi quan hệ tín dụng trong thời gian qua. Các nhà điều hành cần tiếp tục thực hiện việc này một cách nhất quán và liền mạch, tránh việc lặp lại những sai lầm không cần thiết khiến thị trường vàng “ngựa quen đường cũ” trở lại tình trạng không quản lý được như thời gian trước đây.
Đình Khương
