Sắp thành lập Cục phòng vệ thương mại

VietTimes -- Trước tình trạng số vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ nhằm vào hàng hóa xuất khẩu Việt Nam tăng cao, Bộ Công thương đang có kế hoạch thành lập Cục Phòng vệ thương mại, giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về phòng vệ thương mại

Vụ kiện cá da trơn năm 2013 đã khiến Việt Nam thiệt hại hàng tỷ USD.

Vụ kiện cá da trơn năm 2013 đã khiến Việt Nam thiệt hại hàng tỷ USD.

Dự kiến, khi được thành lập, Cục Phòng vệ thương mại sẽ là chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về chống bán phá giá, chống trợ cấp và áp dụng các biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam; tổ chức điều tra việc nhập khẩu hàng hóa nước ngoài vào Việt nam để đề xuất áp dụng các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ theo quy định của pháp luật.

Cục Phòng vệ thương mại cũng sẽ chủ trì hoặc phối hợp với các DN, hiệp hội ngành hàng trong việc đối phó với các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Đồng thời, Cục sẽ là đầu mối, phối hợp với các bộ, ngành giải quyết các tranh chấp tại Tổ chức Thương mại thế giới liên quan đến của biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ.

Tính đến ngày 31/10/2016, tổng số vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ nhằm vào hàng hóa xuất khẩu Việt Nam là 104 vụ, trung bình gần 6 vụ/năm, trong đó có 66 vụ điều tra chống bán phá giá, chiếm 63% tổng số các vụ kiện. 

Ngoài các cuộc điều tra chống bán phá giá, Việt Nam đang bị điều tra lẩn tránh thuế chống bán phá giá do bị coi là nơi chuyển tải của các loại hàng hóa Trung Quốc bị áp thuế, điển hình như tôn mạ kẽm, thép không rì.

Bên cạnh đó, số lượng các vụ điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại có xu hướng ngày càng tăng nhanh trong thời gian gần đây với trung bình 12 vụ/năm, trong đó có nhiều vụ kiện chống bán phá giá đối với những mặt hàng có kim ngạch lớn, lên đến hàng tỷ USD như vụ kiện tôm (năm 2002) và cá da trơn (năm 2003) của Hoa Kỳ, vụ giày mũ da (năm 2005) của EU.

Vì vậy, việc Bộ Công Thương thành lập Cục Phòng vệ thương mại để bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp (DN) trong bối cảnh hội nhập là cần thiết.

Bên cạnh đó, hầu hết các nước trên thế giới như Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản… đều thành lập một cơ quan quản lý riêng biệt về chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ. Cơ quan này thường trực thuộc các Bộ Thương mại, Kinh tế hoặc Công Thương.

Ngoài ra, việc lập Cục Phòng vệ thương mại cũng sẽ giúp doanh nghiệp Việt có công cụ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp trước áp lực cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu là sử dụng các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ khi các hiệp định thương mại mà Việt Nam tham gia có hiệu lực.

Được biết, pháp luật về chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ là một trong những phần phức tạp nhất trong hệ thống pháp luật thương mại quốc tế. Tuy nhiên, để đáp ứng xu thế hội nhập và ứng phó với những diễn biến khó lường của thương mại quốc tế và khu vực, việc thành lập một cơ quan chuyên trách về lĩnh vực phòng vệ thương mại trong bối cảnh hiện nay là hết sức cần thiết.