Ngày 28/1 tại Đà Nẵng, Bộ Y tế đã tổ chức hội thảo phổ biến Nghị định 371/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 77/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá về một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Bên lề hội thảo, VietTimes đã có cuộc phỏng vấn bà Đinh Thị Thu Thuỷ, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) liên quan đến công tác xử lý hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
- Nghị định 371/2025/NĐ-CP được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng. Tuy nhiên, thói quen hút thuốc đã tồn tại lâu đời tại Việt Nam. Theo bà, tính khả thi của Nghị định này đến đâu?
- Có thể nói Nghị định 371/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rất đầy đủ về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử và thuốc lá đặc chế để làm căn cứ pháp lý để xử lý các hành vi liên quan đến cấm hẳn đối với các loại sản phẩm này.
Thứ hai, qua rà soát, chúng ta thấy rằng các chế tài liên quan đến cấm sản xuất, cấm kinh doanh, cấm nhập khẩu, cấm vận chuyển đối với loại sản phẩm này đã quy định rất rõ ở Nghị định Chính phủ và Bộ Luật Hình sự.
Tuy nhiên, chúng ta đang thiếu quy định về 2 hành vi: Chứa chấp người sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và sử dụng các sản phẩm này. Chính vì vậy, Nghị định 371/2025/NĐ-CP được ban hành đã quy định các chế tài xử lý các hành vi này.
Dù nghị định mới được ban hành hơn một tháng rưỡi và chưa có số liệu tổng kết, nhưng đây là căn cứ quan trọng để triển khai xử lý trong thời gian tới.
Ngoài ra, việc xử lý sản phẩm điện tử có những đặc thù khác so với thuốc lá điếu truyền thống, nên thực tiễn sẽ gặp khó khăn. Bộ Y tế đang xem xét đưa một số nội dung vào dự thảo sửa đổi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá để bảo đảm tính đồng bộ.
- Như bà chia sẻ, việc xử lý hành vi sử dụng còn nhiều khó khăn. Vậy Bộ Y tế dự kiến đề xuất những giải pháp nào để tăng khả năng phát hiện và xử lý vi phạm?
- Bộ Y tế sẽ đề xuất đưa các thiết bị kỹ thuật làm phương tiện cho việc xử lý các hành vi vi phạm như: Lắp đặt camera có khả năng nhận diện và lưu giữ hình ảnh vi phạm tại các địa điểm công; hay đề xuất có những thiết bị đo nồng độ khói thuốc lá trong không khí...
Đó là những nội dung dự kiến trong thời gian tới thì chắc cần phải tăng cường để bảo đảm việc thực thi các quy định của pháp luật.
Ngoài ra, chúng tôi cũng nghiên cứu học tập thêm các cái mô hình của các nước đang làm rất tốt công tác phòng chống tác hại thuốc lá tại các địa điểm công. Hay như chúng tôi sẽ thiết lập đội ngũ cộng tác viên cung cấp tin báo hành vi vi phạm gửi về cho cơ quan chức năng…
Khi các nội dung này được đưa vào Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá thì việc thực thi xử lý hành vi sử dụng thuốc lá điện tử sẽ đảm bảo tính khả thi hơn các quy định hiện có.
- Có ý kiến cho rằng hiện nay chúng ta mới chỉ dừng ở công tác tuyên truyền, nhận diện, chưa thể xử lý mạnh tay?
- Không phải vậy. Nghị định 371/2025/NĐ-CP được ban hành và bây giờ chúng ta mới chính thức có chế tài xử lý. Để xử lý đúng, triệt để cần nhận diện đúng và xử lý đúng hành vi sử dụng, người chứa chấp hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đó cũng là lý do mà Bộ Y tế tổ chức hội thảo tại 3 miền.
Còn đối với hành vi sản xuất, kinh doanh, tàng trữ và vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã được làm rất tốt. Gần nhất, Bộ Công an đã xử lý vụ bắt giữ hành vi sản xuất, kinh doanh, tàng trữ và vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trị giá lên đến hơn 40 tỷ đồng và các địa phương cũng đang xử lý rất tốt hành vi này.
Quy định xử lý hành vi sử dụng, người chứa chấp hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng mới ban hành nên chúng ta bắt đầu triển khai từ công tác phổ biến.
- Việc triển khai nhận diện và xử lý hành vi sử dụng thuốc lá điện tử tại các địa phương đã có kết quả gì đáng chú ý?
- Do Nghị định cũng vừa được ban hành, nên Bộ Y tế đang tập trung phổ biến, hướng dẫn thực hiện nghị định tại 3 miền: Bắc – Trung – Nam.
Các cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều được mời tham dự hội thảo để nhận diện chính xác thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời nắm bắt các chế tài xử lý cũng như xác định rõ hành vi của người sử dụng, người chứa chấp hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
- Cảm ơn bà!
