Hứa Gia Ấn cùng các con vào tù, khoản nợ 2.400 tỷ NDT sẽ được xử lý thế nào?

Từ một tỷ phú tóc đen, luôn xuất hiện với vẻ ngoài hào nhoáng, Hứa Gia Ấn nay tóc đã bạc trắng. Hình ảnh ông đứng trước vành móng ngựa khác xa người đàn ông từng được báo chí săn đón và từng được xem là biểu tượng của giới bất động sản Trung Quốc, chính trị gia từng giữ chức Ủy viên Thường vụ Chính Hiệp ba khóa liền XI, XII và XIII.

Nhưng với thị trường, câu hỏi quan trọng hơn bản án là: Tiền đang ở đâu? Thu hồi được bao nhiêu? Và cuối cùng ai sẽ phải gánh khoản thiệt hại khổng lồ này?

Một bản án khép lại 3 năm điều tra

Tòa án xác định Hứa Gia Ấn phạm 8 tội danh, gồm: huy động trái phép tiền gửi của công chúng, lừa đảo huy động vốn, cho vay trái quy định, gian lận trong phát hành chứng khoán, vi phạm quy định công bố thông tin quan trọng, hối lộ với tư cách pháp nhân, sử dụng trái phép nguồn vốn và tham ô tài sản công ty.

Tập đoàn Hằng Đại (China Evergrande) bị xác định phạm 6 tội danh, trong khi Hằng Đại Địa sản (Bất động sản Evergrande) bị truy tố riêng về hành vi gian lận phát hành chứng khoán.

Theo kết luận điều tra, trong giai đoạn 2016-2021, Hằng Đại và Hứa Gia Ấn đã sử dụng nhiều thủ đoạn, trong đó có việc gian lận tài chính quy mô lớn, thổi phồng tài sản, che giấu nợ phải trả, qua đó thực hiện hàng loạt hành vi phạm pháp liên quan đến huy động vốn, phát hành chứng khoán và công bố thông tin.

Họ còn bị cáo buộc sử dụng hối lộ để tác động đến các tổ chức tài chính, từ đó tiếp cận bất hợp pháp các khoản tín dụng và nguồn vốn bảo hiểm.

Đáng chú ý, tòa án nhấn mạnh nguyên tắc: việc bồi thường cho những người bị thiệt hại được ưu tiên trước việc thi hành tiền phạt và tịch thu tài sản.

Nói cách khác, dù Hứa Gia Ấn bị tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân, dù hai doanh nghiệp phải nộp tổng cộng 15,82 tỷ NDT tiền phạt, thì tiền thu hồi được trước hết vẫn phải dùng để bù đắp thiệt hại cho người mua nhà và các nhà đầu tư.

Ba năm trước, ngày 28/9/2023, Hứa Gia Ấn bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hình sự. Kể từ đó, “ông chủ Hứa” từng khuynh đảo thị trường bất động sản Trung Quốc gần như biến mất khỏi công chúng.

Trong quá trình xử lý vụ án, Hứa Gia Ấn cũng từng tìm cách chống lại các biện pháp tư pháp ở Hong Kong. Tháng 6/2024, tòa án Hong Kong ban hành lệnh phong tỏa tài sản trên phạm vi toàn cầu, đồng thời yêu cầu Hứa Gia Ấn kê khai toàn bộ tài sản có giá trị từ 50.000 HKD trở lên.

Tuy nhiên, ông ta không tuân thủ đầy đủ yêu cầu này. Đến tháng 4/2025, các nhà thanh lý Hằng Đại đề nghị được trực tiếp tiếp quản tài sản của Hứa Gia Ấn. Tòa án cấp cao Hong Kong chấp thuận.

Hứa Gia Ấn sau đó kháng cáo, nhưng ngày 3/2/2026, tòa bác đơn, cho rằng những lập luận của phía Hứa Gia Ấn thậm chí chưa đạt ngưỡng đủ cơ sở để được đưa ra tranh luận chính thức.

Tháng 4/2026, Tòa án Thâm Quyến mở phiên xét xử công khai vụ án Hằng Đại. Tại tòa, Hứa Gia Ấn thừa nhận hành vi phạm tội và bày tỏ hối lỗi. Đến ngày 20/8, bản án sơ thẩm chính thức được tuyên.

Hai con trai cũng lĩnh án, tài sản của vợ cũ bị phong tỏa

Cùng ngày, các tòa án khác ở Thâm Quyến cũng tuyên án đối với 56 bị cáo liên quan đến vụ án Hằng Đại với mức án từ 1 năm 10 tháng đến 18 năm tù, đồng thời áp dụng các hình phạt tiền hoặc tịch thu tài sản.

Trong số này có hai con trai của Hứa Gia Ấn là Hứa Trí Kiện và Hứa Đằng Hạc. Hứa Trí Kiện là con trai cả của Hứa Gia Ấn và vợ cũ Đinh Ngọc Mai. Anh ta có bằng MBA của Đại học Thanh Hoa, từng giữ chức Phó chủ tịch Hằng Đại Địa sản, phụ trách các mảng bất động sản, cảnh quan và xây dựng. Theo thông tin công khai, từ năm 2020 gần như nghỉ hưu và chuyển sang Canada sinh sống.

Người con thứ hai, Hứa Đằng Hạc, từng có thời gian học tập tại Harvard, giữ chức Chủ tịch Hằng Đại khu vực Châu Giang và Tổng giám đốc Hằng Đại Tài phú. Ông được cho là tham gia khá sâu vào hoạt động của quỹ tiền Hằng Đại Tài phú và các giao dịch chuyển dịch tài sản. Tháng 9/2023, bị đưa đi điều tra cùng cha.

Những tài liệu nội bộ của Hằng Đại từng bị rò rỉ trên mạng cho thấy mức độ sinh hoạt đặc biệt của gia đình “ông chủ Hứa”.

Hứa Gia Ấn chỉ hút xì gà Cohiba và Davidoff, thích các loại trái cây nhập khẩu đắt tiền như dưa lưới Nhật Bản, nho Shine Muscat, dưa hấu King cùng nhiều loại trái cây ngọt khác.

Sở thích ăn uống của hai người con cũng được nhân viên ghi chép khá chi tiết. Những câu chuyện này, cùng với các bê bối từng được tiết lộ về đời sống xa hoa của Hằng Đại, từng khiến dư luận Trung Quốc phải thốt lên rằng: “Sự nghèo khó đã giới hạn trí tưởng tượng của chúng ta”.

Mạng lưới tài sản của vợ cũ

Vợ cũ của Hứa Gia Ấn là Đinh Ngọc Mai, không xuất hiện trong danh sách những người bị tuyên án công khai ngày 20/8. Tuy nhiên, bà ta vẫn đang nằm trong tầm ngắm của một chuỗi thủ tục tư pháp xuyên biên giới.

Theo truyền thông Trung Quốc, khoảng năm 2019, Hứa Gia Ấn và Đinh Ngọc Mai thông qua 33 công ty offshore lập một quỹ tín thác gia đình không thể hủy ngang trị giá khoảng 2,3 tỷ USD tại bang Delaware của Mỹ, với hai người con là những người thụ hưởng. Đinh Ngọc Mai cũng được cho là có một quỹ tín thác bí mật tại Liechtenstein.

Trước và sau khi cuộc khủng hoảng Hằng Đại bùng nổ, hai người được cho là đã sử dụng nhiều cấu trúc pháp lý như ly hôn, quỹ tín thác offshore và bất động sản ở nước ngoài để tạo ra một “lá chắn tài sản”.

Năm 2022, hai người hoàn tất thủ tục ly hôn, nhưng ngày tháng cụ thể không được công khai, dư luận coi đây là một thủ đoạn, “ly hôn kỹ thuật” “sách lược” để phân chia tài sản.

Tháng 8/2023, trong thông báo về việc Hằng Đại Automobile thu hút nhà đầu tư chiến lược, Đinh Ngọc Mai lần đầu được gọi là “bên thứ ba độc lập”, khiến thị trường cho rằng hai người đã hoàn tất việc tách biệt về mặt pháp lý.

Nhưng cuối cùng, cấu trúc này vẫn không thể đứng vững trước sức ép pháp lý. Tháng 6/2024, tòa án Hong Kong phong tỏa tài sản toàn cầu của Hứa Gia Ấn, Đinh Ngọc Mai và Hạ Hải Quân – người kế nhiệm Hứa Gia Ấn.

Một tháng sau, tòa án Anh phối hợp thực thi biện pháp này, chỉ cho phép Đinh Ngọc Mai sử dụng 20.000 bảng Anh mỗi tháng cho chi phí sinh hoạt. Đến tháng 9/2025, Tòa án cấp cao Hong Kong chỉ định các nhà thanh lý tập đoàn tiếp quản 33 công ty ở nước ngoài và 7 tài khoản ngân hàng liên quan đến Hứa Gia Ấn.

Các tài sản bị nhắm tới còn bao gồm bất động sản tại Hong Kong, Anh và Mỹ, máy bay riêng cùng hai chiếc Rolls-Royce Phantom.

Tháng 11/2025, phạm vi phong tỏa tài sản của Đinh Ngọc Mai tiếp tục được mở rộng, bao gồm khoảng 220 triệu USD tài sản tại Canada, Gibraltar, Jersey và Singapore. Một công ty tại Quần đảo Virgin thuộc Anh đứng tên con trai Hứa Gia Ấn cũng bị tiếp quản.

Các nhà thanh lý Hằng Đại thậm chí đã khởi kiện nhằm “xuyên phá” quỹ tín thác offshore trị giá 2,3 tỷ USD của gia đình Hứa Gia Ấn, với mục tiêu ngăn tài sản được bảo vệ bởi cấu trúc tín thác.

Vì vậy, việc bản án tại Trung Quốc tuyên tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân của Hứa Gia Ấn và tiếp tục truy thu các khoản thu lợi bất hợp pháp được xem là một mắt xích quan trọng trong chiến dịch thu hồi tài sản trên phạm vi quốc tế.

Từ “ly hôn kỹ thuật” đến những nỗ lực xây dựng quỹ tín thác ở nước ngoài, chiếc “két sắt” mà gia đình Hứa Gia Ấn từng dựng lên để bảo vệ tài sản giờ đây đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ.

Khoản nợ 2.400 tỷ nhân dân tệ sẽ được thu hồi thế nào?

Câu chuyện Hứa Gia Ấn từng là một trong những ví dụ điển hình nhất về con đường “từ tay trắng trở thành tỷ phú” ở Trung Quốc.

Sinh năm 1958, Hứa Gia Ấn từng là công nhân nhà máy. Năm 1996, ông thành lập Hằng Đại Địa sản tại Quảng Châu.

Năm 1997, dự án đầu tiên của Hằng Đại là Kim Bích Hoa Viên được người mua tranh nhau trong vòng chỉ hai giờ, mang về doanh thu 80 triệu NDT. Đây được xem là khoản vốn đầu tiên đặt nền móng cho đế chế Hằng Đại. Đến năm 1999, Hằng Đại lọt vào nhóm 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Quảng Châu.

Trong giai đoạn 2006-2008, Hứa Gia Ấn hoàn tất chiến lược mở rộng trên toàn Trung Quốc. Số dự án tăng từ 2 lên hơn 50, đưa ông trở thành người giàu nhất Quảng Châu.

Năm 2013, doanh số Hằng Đại lần đầu vượt 100 tỷ NDT. Năm 2016, Hằng Đại lọt vào Fortune Global 500 và trở thành doanh nghiệp bất động sản có doanh số bán hàng lớn nhất thế giới.

Từ đây, Hứa Gia Ấn bắt đầu mở rộng đế chế sang hàng loạt lĩnh vực: nước đóng chai Hằng Đại Băng Tuyền, tài chính, ô tô điện, bóng đá, quản lý bất động sản...

Tài sản cá nhân của ông cũng tăng chóng mặt. Đỉnh cao là năm 2020, Hứa Gia Ấn sở hữu khoảng 235 tỷ NDT, đứng thứ 5 trong danh sách người giàu Trung Quốc của Hurun. Trong 25 năm, từ 1996 đến 2020, Hứa Gia Ấn liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng tỷ phú.

Nhưng song song với tài sản cá nhân ngày càng phình to là núi nợ của Hằng Đại. Đến năm 2021, cuộc khủng hoảng thanh khoản bùng nổ và Hằng Đại chính thức vỡ trận.

Theo kết quả điều tra của cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc, trong hai năm 2019-2020, Hằng Đại Địa sản đã sử dụng nhiều thủ đoạn, trong đó có ghi nhận doanh thu trước thời điểm thực tế, để thổi phồng doanh thu thêm 564,1 tỷ NDT và lợi nhuận thêm 92 tỷ NDT. Những con số này được sử dụng để phục vụ việc phát hành trái phiếu trị giá khoảng 20,8 tỷ NDT.

Đáng chú ý, chỉ riêng khoản doanh thu bị làm giả của Hằng Đại trong năm 2019, nếu tính theo giá trị vốn chủ sở hữu, đã đủ để đưa doanh nghiệp này đứng khoảng thứ 8 trong bảng xếp hạng doanh số các công ty bất động sản Trung Quốc. Năm 2020, con số này thậm chí tương đương vị trí thứ 6.

Riêng thông qua Hằng Đại Tài phú, Hứa Gia Ấn bị cáo buộc huy động trái phép khoảng 92,1 tỷ NDT, trong đó khoảng 34 tỷ NDT chưa được hoàn trả, ảnh hưởng tới hơn 100.000 người.

Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc chiếm dụng khoảng 43,8 tỷ NDT tài sản công ty dưới hình thức cổ tức, tiền lương và các khoản khác; số tiền liên quan đến hành vi hối lộ được cho là hơn 200 triệu NDT.

Tính đến nửa đầu năm 2023, tổng nợ của Hằng Đại (China Evergrande) vào khoảng 2.390 tỷ NDT. Nếu loại trừ khoản nợ hợp đồng liên quan đến những căn nhà chưa bàn giao, số nợ vẫn khoảng 1.780 tỷ NDT. Trong khi đó, tiền mặt và các khoản tương đương tiền, kể cả tiền bị hạn chế sử dụng, chỉ có khoảng 133,8 tỷ NDT.

Đến cuối tháng 8/2023, Hằng Đại Tài phú thừa nhận thiếu tiền và không còn khả năng tiếp tục chi trả.

Khoản “nợ” lớn nhất của Hằng Đại cũng không chỉ nằm trên bảng cân đối kế toán. Đó còn là hàng trăm nghìn căn hộ chưa bàn giao, hàng loạt nhà cung cấp bị nợ tiền, các doanh nghiệp xây dựng và nhà thầu bị kéo vào vòng xoáy khủng hoảng.

Một số doanh nghiệp vừa và nhỏ thậm chí đã phá sản vì không thu hồi được tiền công trình.

Ai sẽ phải trả khoản nợ khổng lồ?

Bản án chung thân đối với Hứa Gia Ấn có thể khép lại một chương về mặt hình sự, nhưng chưa thể khép lại câu chuyện Hằng Đại. Phía trước vẫn còn ba bài toán cực kỳ khó giải: Thứ nhất, xử lý khối nợ khổng lồ của Hằng Đại; thứ hai, tiếp tục truy tìm và thu hồi tài sản của Hứa Gia Ấn cùng những người liên quan trong và ngoài Trung Quốc; thứ ba, giải quyết quyền lợi của người mua nhà, nhà đầu tư, ngân hàng, nhà cung cấp và hàng loạt doanh nghiệp từng phụ thuộc vào hệ sinh thái Hằng Đại.

Bản án dành cho Hứa Gia Ấn vì thế chỉ là dấu chấm hết cho một phần của vụ án, chứ chưa phải dấu chấm hết cho “di sản” Hằng Đại.

Từ một công nhân nhà máy trở thành tỷ phú hàng đầu Trung Quốc, rồi xây dựng một đế chế với tổng nợ lên tới khoảng 2.400 tỷ NDT, tương đương gần 357 tỷ USD, Hứa Gia Ấn đã trải qua một trong những cú trượt dốc lớn nhất lịch sử doanh nghiệp Trung Quốc.

Giờ đây, câu hỏi mà hàng triệu chủ nợ và người mua nhà quan tâm không còn là Hứa Gia Ấn sẽ phải ngồi tù bao lâu, mà là: Sau khi “ông chủ Hứa” lĩnh án chung thân, rốt cuộc còn bao nhiêu tiền có thể thu hồi từ đống đổ nát của đế chế Hằng Đại? Và ai sẽ là người phải gánh phần thiệt hại còn lại?

Theo Sohu