Không quân Mỹ đang nghiên cứu khả năng sử dụng tên lửa để vận chuyển hàng hóa quân sự đến bất kỳ địa điểm nào trên Trái đất, với thời gian chỉ bằng một phần nhỏ so với các phương thức vận tải truyền thống. Ngày 20/10, Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không quân Mỹ (AFRL) đã thử nghiệm công nghệ vận chuyển hàng hóa trong một vụ phóng thương mại của SpaceX, sử dụng khoang tái nhập khí quyển Starfall để nghiên cứu khả năng chịu đựng của thiết bị trong hành trình bay vào không gian rồi trở lại Trái đất.
Thử nghiệm nằm trong chương trình nghiên cứu Rocket Cargo của AFRL, nhằm xác định liệu các tên lửa thương mại cỡ lớn có thể vận chuyển nhanh hàng chục tấn vật tư đến những địa điểm trên khắp thế giới hay không, bao gồm các khu vực hẻo lánh và nơi máy bay vận tải thông thường khó tiếp cận.
Thay vì trình diễn một hệ thống vận chuyển hoàn chỉnh có thể đưa vào hoạt động ngay, cuộc thử nghiệm mới nhất tập trung thu thập dữ liệu về khả năng bảo vệ hàng hóa trong quá trình phóng và tái nhập khí quyển. Các nhà nghiên cứu đã đưa vào khoang Starfall những khoang hàng mẫu, thiết bị phục vụ nhiệm vụ và cảm biến nhằm đánh giá các điều kiện mà hàng hóa trong những sứ mệnh tương lai phải vượt qua.
Thử nghiệm khả năng tồn tại của hàng hóa qua quá trình phóng và tái nhập khí quyển
Khoang Starfall mang theo một số khoang hàng thử nghiệm do AFRL phát triển để phù hợp với nhiều loại hàng hóa khác nhau. Mỗi khoang chứa các thiết bị mô phỏng nhiệm vụ thực tế cùng cảm biến môi trường, được thiết kế để đo nhiệt độ, lực va đập và rung động trong suốt hành trình.
Các nhà nghiên cứu đặc biệt chú ý đến thiết bị điện tử và vật tư phục vụ sinh tồn, trong đó có pin, thiết bị theo dõi tích hợp liên lạc vệ tinh, hệ thống khử muối nước bằng công nghệ thẩm thấu ngược, vật tư y tế khẩn cấp và dụng cụ sinh tồn. Các kỹ sư cũng kiểm tra xem bè cứu sinh UNI-PAC III có thể bố trí bên trong khoang hay không, qua đó đánh giá khả năng đưa thiết bị này vào những cuộc thử nghiệm tiếp theo.
Những phép đo này có ý nghĩa quan trọng bởi vận chuyển hàng hóa bằng tên lửa đặt ra nhiều thách thức hơn việc đơn thuần đến đích nhanh chóng. Hàng hóa phải chịu được lực tác động trong quá trình phóng, các điều kiện trong không gian, cũng như sức nóng và ứng suất cơ học khi quay trở lại khí quyển. Sau khi hạ cánh, thiết bị còn phải ở trong tình trạng đủ tốt để có thể sử dụng ngay.
AFRL cho biết thử nghiệm sẽ giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu cách bảo vệ thiết bị nhạy cảm trong toàn bộ quá trình này. Tuy nhiên, cơ quan này chưa công bố thời điểm đưa công nghệ vào vận hành thực tế, cũng chưa xác nhận thời gian vận chuyển cho một sứ mệnh hoàn chỉnh từ lúc phóng đến khi giao hàng.
Vì sao quân đội Mỹ quan tâm đến vận chuyển hàng hóa bằng tên lửa?
Chương trình Rocket Cargo được thiết kế để bổ trợ cho các phương thức vận tải quân sự truyền thống, thay vì đơn giản thay thế chúng. AFRL nhận thấy tên lửa thương mại có thể tạo ra lợi thế nếu vận chuyển được hàng chục tấn vật tư chỉ trong một lần phóng, đồng thời tiếp cận những địa điểm không có đường băng phù hợp hoặc hạ tầng đường bộ.
Năng lực này có thể hỗ trợ các chiến dịch quân sự trong môi trường có nguy cơ bị đối phương tấn công, nơi máy bay vận tải và các tuyến tiếp tế đường bộ có thể phải đối mặt với mối đe dọa hoặc những hạn chế về hậu cần. Các ứng dụng tiềm năng khác gồm triển khai lực lượng viễn chinh, hoạt động cứu hộ, cứu trợ thiên tai và ứng phó với các mối nguy hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân.
Dù vậy, ý tưởng này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Chi phí phóng, quy trình bốc dỡ và xử lý hàng hóa, địa điểm hạ cánh, độ an toàn khi tái nhập khí quyển và khả năng vận chuyển đáng tin cậy trên quy mô lớn đều là những vấn đề thực tế mà một hệ thống vận hành hoàn chỉnh phải giải quyết.
AFRL đang hợp tác với nhiều doanh nghiệp thương mại để đánh giá phương tiện phóng và công nghệ tái nhập khí quyển, trong đó có SpaceX, Blue Origin, Rocket Lab, Sierra Space, Anduril, Inversion Space và Outpost Space.
Cuộc thử nghiệm mới nhất là một bước tiến trong nỗ lực xác định liệu hoạt động vận tải không gian thương mại có thể trở thành công cụ hậu cần quân sự khả thi hay không. Ở thời điểm hiện tại, trọng tâm vẫn là thu thập dữ liệu và giảm thiểu rủi ro kỹ thuật, trước khi vận chuyển hàng hóa bằng tên lửa có thể chuyển từ những màn trình diễn thử nghiệm sang hoạt động thường xuyên.
Theo IE
