Một nhà máy điện hạt nhân đã ngừng hoạt động tại Mỹ vừa vượt qua trở ngại lớn trong quá trình chuẩn bị tái khởi động, sau khi các kỹ sư thu hồi thành công một cụm nhiên liệu bị nghiêng bên trong lò phản ứng.
Chiến dịch kỹ thuật phức tạp này được thực hiện tại Nhà máy điện hạt nhân Palisades, bang Michigan. Công ty công nghệ năng lượng Holtec International có trụ sở tại Florida thông báo hoàn tất công việc vào thứ Tư, ngày 21/10.
Để xử lý sự cố, công ty sử dụng thiết bị di chuyển nhiên liệu chuyên dụng (Fuel Movement Device – FMD) do chính mình thiết kế, phát triển và chế tạo, sau đó bàn giao chỉ trong hai tuần. Theo Holtec, thành công này đưa nhà máy tiến gần hơn tới mục tiêu khôi phục hoạt động.
Nếu được tái khởi động, Palisades có thể trở thành nhà máy điện hạt nhân thương mại đầu tiên tại Mỹ từng đóng cửa vĩnh viễn nhưng sau đó quay trở lại phát điện. Quá trình thu hồi cụm nhiên liệu được cho là đã diễn ra an toàn, không xảy ra sai sót.
“Khi đối mặt với một thách thức, điều quan trọng là cách chúng ta ứng phó”, ông Fadi Diya, Giám đốc hạt nhân của Holtec International, cho biết.
Phát triển thiết bị chuyên dụng trong thời gian ngắn
Công tác chuẩn bị tái khởi động Palisades bị gián đoạn tạm thời vào ngày 30/8/2026, sau khi một cụm nhiên liệu bất ngờ nghiêng một góc 30 độ bên trong lò phản ứng. Phần đáy của cụm nhiên liệu vẫn nằm tại vị trí H-1, trong khi phần trên tựa vào kết cấu bao quanh vùng hoạt của lò phản ứng.
Ủy ban Pháp quy Hạt nhân Mỹ (NRC) xác nhận sự cố không gây phát tán phóng xạ và không khiến công nhân bị thương.
Tuy nhiên, việc thu hồi cụm nhiên liệu bị nghiêng đòi hỏi một giải pháp kỹ thuật chuyên biệt. Để giải quyết vấn đề, Holtec phát triển thiết bị di chuyển nhiên liệu FMD theo yêu cầu riêng, kết hợp với một thùng chuyển nhiên liệu được thiết kế đặc biệt nhằm nâng, cố định và di chuyển bó nhiên liệu một cách an toàn.
Thiết bị được phát triển tại Camden, bang New Jersey, trong khi các bộ phận chuyên dụng được sản xuất ở Pittsburgh, bang Pennsylvania. Song song với quá trình này, nhân sự tại Palisades phụ trách chuẩn bị hồ sơ pháp quy, thử nghiệm thiết bị, đào tạo và tổ chức công tác thu hồi.
Sau khi thiết bị sẵn sàng, các nhóm kỹ thuật nâng bó nhiên liệu bị nghiêng ra khỏi lò phản ứng và đặt vào một thùng chứa chuyên dụng. Tiếp đó, họ cố định nắp thùng rồi chuyển toàn bộ thùng đến bể chứa nhiên liệu đã qua sử dụng của nhà máy.
Holtec cho biết bó nhiên liệu được thu hồi hiện đã được lưu giữ an toàn trong bể này.
Nỗ lực tái khởi động vẫn tiếp tục
Ủy ban Pháp quy Hạt nhân Mỹ đã phê duyệt quy trình thu hồi thông qua một sửa đổi giấy phép. Theo ông Fadi Diya, nhóm kỹ thuật tiến hành công việc với sự ưu tiên cao nhất dành cho an toàn, tính chặt chẽ về kỹ thuật và tinh thần phối hợp — những nguyên tắc đã định hướng toàn bộ quá trình chuẩn bị tái khởi động nhà máy.
Palisades từng ngừng hoạt động vào năm 2022 và hiện đang được chuẩn bị để quay lại sản xuất điện thương mại. Nếu kế hoạch thành công, đây sẽ là trường hợp đầu tiên trong lịch sử ngành điện hạt nhân Mỹ một nhà máy thương mại đã đóng cửa vĩnh viễn được đưa trở lại hoạt động.
Dù vậy, lò phản ứng vẫn chưa sẵn sàng phát điện. Các công nhân còn phải hoàn tất việc nạp nhiên liệu, kiểm tra và tiến hành những thử nghiệm an toàn cần thiết. Holtec cũng phải bảo đảm đáp ứng các quy định liên bang trước khi nhà máy có thể hoạt động trở lại.
Doanh nghiệp cho biết kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực nhiên liệu hạt nhân đã đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý sự cố lần này.
“Chúng tôi đã phát triển được giải pháp, triển khai an toàn mà không xảy ra sai sót, đồng thời chứng minh chiều sâu chuyên môn của đội ngũ trên toàn tổ chức”, ông Diya chia sẻ trong thông cáo báo chí. “Tôi tự hào về tập thể này và biết ơn sự tận tâm mà họ dành cho Palisades mỗi ngày”.
Theo IE