Thống kê của Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy chỉ trong 5 tuần, số ca cúm ghi nhận trong tuần 40 đã tăng hơn 7 lần so với tuần 35. Số trẻ phải nhập viện cũng tăng từ 18 lên 124 ca. Tại Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, gần 10 trẻ đang điều trị cúm.
Cúm A thường gây sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Các bác sĩ lưu ý không chỉ ở trẻ nhỏ, với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, cúm có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm bệnh nền, dẫn đến suy hô hấp và những biến chứng nguy hiểm.
Người đàn ông 72 tuổi viêm phổi nặng, phải thở máy
ThS.BSNT Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân H.X.T., 72 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm và từng bị tai biến mạch máu não.
Ngày 6/10, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Xét nghiệm nhanh cho kết quả dương tính với cúm A. Các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí.
Bệnh nhân phải hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40–50%. Sau 3 ngày điều trị, người bệnh đã hết sốt, nhưng tổn thương phổi vẫn nặng và tiếp tục phải thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.
Theo BS Huyền, tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây, khiến khả năng ho, khạc đờm của bệnh nhân suy giảm. Trong khi đó, viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Đờm ứ đọng khiến đường thở khó được làm sạch, cản trở thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng.
Chỉ sốt 38 độ C, bệnh vẫn có thể diễn biến nặng
Một bệnh nhân khác mắc cúm A được tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm và mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà.
Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, mệt mỏi và ăn uống kém. Đáng chú ý, bệnh nhân chỉ sốt nhẹ, khoảng 38 độ C, nhưng tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng.
Sau khi được xác định mắc cúm A tại cơ sở y tế gần nhà, bệnh nhân phải thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút trước khi chuyển viện. Khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người bệnh kích thích, vật vã, thở nhanh, da niêm mạc nhợt, phổi có nhiều ran bất thường.
Các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và hồi sức tích cực. Tuy nhiên, bệnh tiếp tục diễn biến nhanh, xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù được điều trị.
Theo các bác sĩ, người mắc COPD vốn có tình trạng viêm, tắc nghẽn đường thở kéo dài. Khi nhiễm cúm A, tình trạng viêm và tăng tiết dịch có thể làm tắc nghẽn nặng hơn, trong khi tổn thương phổi làm giảm khả năng trao đổi khí. Người bệnh vì thế có thể nhanh chóng rơi vào suy hô hấp.
Không chờ sốt cao mới đưa người bệnh đi khám
ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khuyến cáo người dân chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Người dân cần vệ sinh tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng cúm. Người mắc bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.
Khi trẻ em, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh nền có triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm, không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Với trẻ em, các dấu hiệu như rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước cần được xử trí kịp thời.
Các bác sĩ lưu ý mức độ nguy hiểm của cúm A không thể chỉ đánh giá qua thân nhiệt. Người bệnh có thể đã hết sốt hoặc chỉ sốt nhẹ nhưng tổn thương phổi vẫn nặng. Theo dõi sát nhịp thở, tình trạng tỉnh táo và những thay đổi bất thường của sức khỏe là cần thiết để phát hiện sớm biến chứng.
