Đầu tư cho khoa học cơ bản không chỉ là phát triển kinh tế, mà là nền tảng sống còn cho chủ quyền và sức mạnh nội sinh của mỗi quốc gia. Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã định hình tư duy chiến lược mới: biến khoa học cơ bản thành động lực đột phá dẫn dắt đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Những năm qua, Trung Quốc cải cách sâu rộng cơ chế đầu tư và quản lý kinh phí nghiên cứu khoa học, giúp tạo nên những thành tựu công nghệ khiến cả thế giới phải kinh ngạc.
25.000 tỷ đồng được ưu tiên cho khoa học công nghệ năm 2025 nhưng thay vì chảy vào dự án, dòng tiền lại mắc kẹt trong mê cung thủ tục. Một nghịch lý vẫn đang tồn tại: muốn làm dự án thì chưa có vốn, mà chưa có dự án thì không được bố trí vốn...
Những vướng mắc về hóa đơn, thủ tục, đấu thầu chỉ là phần nổi. Sâu xa hơn, khoa học đang vận hành trong khuôn khổ hành chính thiếu linh hoạt, khiến tốc độ nghiên cứu không theo kịp yêu cầu thực tiễn.
Một đoạn ống nhôm giá vài trăm nghìn hoặc một phần mềm vài triệu đồng vẫn có thể làm chậm cả đề tài khoa học tiền tỷ. Điểm nghẽn không nằm ở tiền, mà ở cách chi tiêu vẫn bị “trói” bởi hóa đơn và thủ tục hành chính nhiêu khê.
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, hàng chục nghìn tỷ đồng từ ngân sách đã được bố trí cho phát triển khoa học công nghệ nhưng thay vì nhanh chóng tạo ra sản phẩm và công nghệ mới, dòng tiền vẫn mắc kẹt, gây lãng phí lớn...
