Theo Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Hà Anh Đức, Bệnh viện Từ Dũ chịu trách nhiệm bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và các điều kiện liên quan để triển khai kỹ thuật theo đúng quy định.
Đây là dấu mốc đáng chú ý đối với một kỹ thuật can thiệp tim mạch đặc biệt khó, được thực hiện khi em bé vẫn còn trong bụng mẹ.
Thông thường, trẻ mắc dị tật tim bẩm sinh được điều trị sau khi chào đời. Tuy nhiên, với một số tổn thương nghiêm trọng, tình trạng bệnh có thể tiến triển ngay trong thai kỳ, khiến các buồng tim không phát triển bình thường.
Khi đáp ứng những tiêu chuẩn chuyên môn nghiêm ngặt, can thiệp từ trong bào thai có thể giúp cải thiện dòng máu qua van tim, tạo điều kiện cho buồng tim tiếp tục phát triển và tăng cơ hội điều trị sau sinh.
Theo Bệnh viện Từ Dũ, kể từ ca đầu tiên ngày 4/1/2024, bệnh viện phối hợp với Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện thành công 17 ca thông tim can thiệp bào thai.
Kỹ thuật này không áp dụng cho mọi trường hợp dị tật tim bẩm sinh. Các bác sĩ phải đánh giá kỹ cấu trúc tim, mức độ tổn thương, tuổi thai, khả năng đáp ứng và nguy cơ đối với cả mẹ lẫn con trước khi quyết định can thiệp.
Một ca can thiệp gần đây cho thấy những thách thức mà các bác sĩ phải đối mặt khi thực hiện kỹ thuật này.
Thai nhi được phát hiện mắc dị tật tim bẩm sinh phức tạp, gồm không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải.
Sau nhiều lần hội chẩn, các bác sĩ quyết định can thiệp khi thai được 28 tuần 3 ngày, với mục tiêu tái lập dòng máu qua van động mạch phổi, tạo điều kiện cho thất phải phát triển.
Trong quá trình thực hiện, dây dẫn chuyên dụng không thể đi qua van do lá van quá dày. Phương án sử dụng kỹ thuật “kim trong kim” cũng không thành công.
Khi tim thai xuất hiện biến chứng, ê-kíp phải tạm dừng thủ thuật để hồi sức, chờ nhịp tim và sức co bóp cơ tim ổn định rồi mới tiếp tục.
Sau khi hội chẩn lại, các bác sĩ quyết định sử dụng kim 18G xuyên qua van động mạch phổi, sau đó đưa bóng nong kích thước 3 x 10 mm vào vị trí cần can thiệp.
Sau khoảng 2 giờ, dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi được tái lập, nhịp tim thai ổn định ở mức 145 lần/phút. Những ngày tiếp theo, thai phụ có sức khỏe ổn định, thai cử động tốt và dòng máu qua van tiếp tục được duy trì qua siêu âm.
Tuy nhiên, thai nhi vẫn cần được theo dõi để đánh giá diễn tiến tim, sự phát triển của các buồng tim và hiệu quả điều trị trong thời gian tiếp theo.
Thông tim can thiệp bào thai đòi hỏi bác sĩ xác định chính xác vị trí tổn thương và thao tác trên trái tim rất nhỏ, trong khi thai nhi vẫn nằm trong tử cung. Những tình huống phát sinh có thể buộc ê-kíp thay đổi phương án ngay trong quá trình thực hiện.
Thành công vì vậy không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng của bác sĩ can thiệp mà còn cần sự phối hợp giữa sản khoa, tim mạch nhi, chẩn đoán hình ảnh, gây mê và hồi sức. Khả năng nhận biết biến chứng, hồi sức thai nhi và quyết định có tiếp tục thủ thuật hay không cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Việc được phép áp dụng chính thức tạo cơ sở pháp lý để Bệnh viện Từ Dũ triển khai kỹ thuật trong khám, chữa bệnh. Dù vậy, hiệu quả cần tiếp tục được đánh giá qua kết quả theo dõi thai kỳ, tình trạng trẻ sau sinh và sự phát triển lâu dài.
Với những gia đình có con mắc dị tật tim bẩm sinh nặng, kỹ thuật này mở thêm một lựa chọn điều trị từ trước khi trẻ chào đời.
