Một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) xác định ít nhất 81 máy bay quân sự Mỹ được cho là đã bị phá hủy hoặc hư hại trong chiến dịch quân sự do Washington dẫn đầu nhằm vào Iran kể từ ngày 28/2. Trong số này có 12 tiêm kích F-15E Strike Eagle, 7 máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker và ít nhất 45 máy bay không người lái MQ-9 Reaper.
Báo cáo tổng hợp thông tin từ các phương tiện truyền thông, tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cùng những phát hiện do Tổng thanh tra Lầu Năm Góc công bố. Tài liệu cung cấp bức tranh đầy đủ hơn về thiệt hại mà lực lượng không quân Mỹ phải gánh chịu trong cuộc xung đột. Tuy nhiên, CRS lưu ý số liệu vẫn có thể thay đổi, đồng thời một số máy bay bị hư hại có thể đã được sửa chữa và đưa trở lại hoạt động.
Báo cáo nhấn mạnh những yếu tố có thể khiến số liệu cuối cùng khác biệt, bao gồm các vụ việc thuộc diện mật, hoạt động quân sự vẫn đang tiếp diễn và những khó khăn trong việc xác định nguyên nhân cụ thể của từng tổn thất.
Phiên bản báo cáo trước đó, công bố hồi tháng 5, ghi nhận 42 máy bay. Con số tăng lên trong bản cập nhật phản ánh việc bổ sung các vụ việc và thông tin mới, chứ không nhất thiết đồng nghĩa toàn bộ số tổn thất tăng thêm đều xảy ra sau lần đánh giá trước.
12 tiêm kích F-15E bị phá hủy hoặc hư hại
Theo báo cáo, dòng tiêm kích F-15E Strike Eagle chiếm 12 chiếc trong tổng số máy bay được thống kê.
Ba chiếc bị phá hủy trên bầu trời Kuwait ngày 2/3. Ban đầu, các nguồn tin cho rằng lực lượng dân quân Iraq đã bắn hạ những máy bay này. Tuy nhiên, thông tin từ phía Mỹ trước tiên quy trách nhiệm cho hệ thống phòng không Patriot của Kuwait, sau đó cho một tiêm kích F-18 của Kuwait, trong một vụ việc được xác định là bắn nhầm lực lượng đồng minh.
Một chiếc F-15E khác bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran ngày 5/4. Tám chiếc còn lại bị hư hại trong cuộc tập kích của Iran nhằm vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan trong khoảng thời gian từ ngày 9 đến 10/9.
Nỗ lực giải cứu phi công khiến Mỹ mất thêm nhiều máy bay
Tỷ lệ tổn thất máy bay chiến đấu của Mỹ tăng cao nhất sau khi một tiêm kích F-15E Strike Eagle có khả năng thực hiện nhiệm vụ tầm xa của Không quân Mỹ bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran vào đầu tháng 4.
Chiến dịch tìm kiếm và giải cứu hai phi công nhảy dù xuống Iran sau khi máy bay bị bắn hạ đã khiến Mỹ mất thêm 9 máy bay, trong khi Israel mất một chiếc. Các phương tiện bị tổn thất gồm máy bay hỗ trợ tìm kiếm, cứu hộ nhân sự HC-130J Combat King II, trực thăng cứu hộ chiến đấu HH-60W, trực thăng vận tải UH-60 Black Hawk, máy bay cường kích A-10 và một máy bay không người lái MQ-9.
Trước đó, ngày 19/3, hệ thống phòng không Iran đã lần đầu tiên được xác nhận đánh trúng một tiêm kích thế hệ thứ năm đang bay bằng tên lửa. Mục tiêu là chiếc F-35A của Không quân Mỹ. Máy bay bị hư hại đủ nghiêm trọng để khiến phi công bị thương do mảnh văng.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ chiếc F-35A này được xếp vào nhóm máy bay bị hư hại hay bị phá hủy trong thống kê.
Máy bay không người lái chiếm phần lớn tổn thất
Máy bay không người lái chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số phương tiện bị tổn thất. Báo cáo CRS ghi nhận ít nhất 45 chiếc MQ-9 Reaper, 3 máy bay không người lái MQ-1 và một máy bay trinh sát không người lái MQ-4C Triton.
Theo một số ước tính, chiếc MQ-4C Triton là phương tiện có giá trị cao nhất trong số máy bay bị phá hủy, với chi phí mỗi chiếc vượt 200 triệu USD.
Tổn thất tập trung ở nhóm máy bay không người lái phản ánh việc Mỹ sử dụng rộng rãi các phương tiện này cho nhiệm vụ giám sát và tác chiến. Riêng MQ-9 thường được triển khai trong những nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao hơn.
Mức độ hao hụt lớn đã làm dấy lên những câu hỏi nghiêm trọng về khả năng duy trì chiến dịch quân sự cường độ cao của lực lượng vũ trang Mỹ. Việc phải liên tục bổ sung các phương tiện bị phá hủy hoặc hư hại có thể tạo thêm sức ép đáng kể lên năng lực tác chiến và nguồn lực hậu cần.
Dù chi phí thay thế số máy bay bị tổn thất là rất lớn, đây vẫn chưa phải khoản chi tốn kém nhất trong cuộc chiến. Gánh nặng tài chính lớn hơn nằm ở việc bổ sung các loại tên lửa đã sử dụng, đặc biệt là tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo, cùng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.
Xe tăng T-14 Armata trì hoãn nhiều năm, Nga vẫn tìm cách hoàn thiện dựa trên bài học chiến trường Ukraine
Xe tăng hiếm nhất của Nga ra chiến trường: Tại sao T-64 hầu như không còn được sử dụng trong quân đội?
Theo MW