Theo người nhà, ban đầu, người phụ nữ 24 tuổi (ở Sơn La) được đưa đi khám vì khó chịu ở cổ. Các bác sĩ nghi ngờ vấn đề ở tuyến giáp và chuyển chị sang bệnh viện khác. Tuy nhiên, tại đây, người bệnh được thông báo chưa phát hiện bất thường và trở về nhà.
Một thời gian sau, triệu chứng vẫn tiếp diễn. Người bệnh tiếp tục đi khám và được phát hiện có dị vật trong cổ họng. Do cơ sở y tế không thể xử lý, chị được chuyển đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương.
ThS.BSNT Ngô Duy Thịnh (Khoa Tai, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương) cho biết người bệnh đến khám vì cảm giác “buồn”, khó chịu trong họng. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, nhưng tiền sử thường xuyên đi rừng và uống nước suối khiến bác sĩ lưu ý khả năng có dị vật sống ở vùng họng – thanh quản.
Nội soi thanh quản giúp phát hiện một con đỉa còn sống nằm ở vùng thanh môn, nơi có hai dây thanh và khe thanh môn cho không khí đi qua khi hô hấp.
Sau khi được lấy dị vật, sức khỏe người bệnh ổn định, hô hấp bình thường và không còn cảm giác khó chịu.
Đỉa có thể gây bít đường thở
Điều đáng lo ngại là con đỉa nằm ngay vùng thanh môn, vị trí liên quan trực tiếp đến đường thở. Nếu di chuyển hoặc tăng kích thước khi hút máu, dị vật có thể làm hẹp, thậm chí bít đường thở.
Theo bác sĩ Ngô Duy Thịnh, nước bọt đỉa có chất chống đông, có thể khiến vị trí bám chảy máu kéo dài. Vì vậy, dù chưa khó thở nghiêm trọng, người bệnh vẫn cần được xử trí sớm, không nên chờ triệu chứng nặng lên.
Với trường hợp này, ê-kíp thực hiện soi treo thanh quản dưới gây mê để lấy đỉa. Phương pháp giúp bộc lộ rõ vùng thanh môn, tạo điều kiện cho bác sĩ thao tác chính xác, lấy dị vật nguyên vẹn và hạn chế tổn thương niêm mạc.
Việc lấy đỉa sống không đơn giản vì thân đỉa trơn, có thể di động và bám chắc vào niêm mạc. Thao tác thiếu kiểm soát có thể khiến dị vật tuột sâu hơn, bị đứt hoặc gây chảy máu. Do đó, thủ thuật phải được thực hiện trong điều kiện có phương tiện theo dõi và kiểm soát đường thở.
Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ nhận định thói quen uống nước suối khi đi làm nương rẫy có thể là đường khiến con đỉa xâm nhập cơ thể. Đỉa nhỏ có thể theo nước vào miệng rồi bám vào niêm mạc họng – thanh quản. Tuy nhiên, chưa thể xác định chắc chắn nguồn nước hay lần uống nước cụ thể gây ra tình trạng này.
Bác sĩ khuyến cáo người thường xuyên đi rừng, làm nương rẫy nên mang theo đủ nước uống an toàn, không uống trực tiếp nước suối chưa qua xử lý. Nước trông trong, không có mùi lạ không đồng nghĩa với việc an toàn để uống. Nếu phải sử dụng nước tự nhiên, cần xử lý đúng cách trước khi dùng; đun sôi là biện pháp giúp tiêu diệt nhiều tác nhân gây bệnh trong nước.
Sau khi tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên, nếu xuất hiện cảm giác vướng, nhột trong họng, ho kéo dài, khàn tiếng hoặc khạc ra máu, người dân nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để kiểm tra.
Nếu khó thở, thở rít, tím tái hoặc không thể nói bình thường, cần gọi cấp cứu 115 ngay. Người dân không tự móc gắp dị vật, cố nuốt cơm để đẩy dị vật xuống hay đổ muối, rượu, giấm vào họng để làm đỉa nhả ra, bởi những cách này có thể gây tổn thương, sặc và khiến việc xử trí khó khăn hơn.
