Đó là nhận định của Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng tại diễn đàn Báo chí toàn quốc diễn ra ngày 15/3 tại TP.HCM.
Theo ông Hùng, công nghệ số ảnh hưởng đầu tiên, mạnh mẽ nhất với lĩnh vực báo chí, truyền thông. Không gian mạng hiện nay là trận địa chính của báo chí. Cùng với việc “giành lại” không gian mạng, tạo ra dòng chủ lưu thì nguồn thu chính của báo chí rồi sẽ đến từ không gian mạng.
Công nghệ số lấy đi một số việc cũ nhưng cũng tạo ra những việc mới. Đổi mới báo chí là phải làm hơn những gì mình đang làm, cần một không gian rộng hơn việc đưa tin “ai, cái gì, ở đâu và khi nào”. Độc giả mong muốn biết những gì ở phía sau những tin tức. Đó có thể là sự diễn giải, phân tích hoặc bình luận tin tức. Đó có thể là một cái nhìn đa chiều, một sự thấu hiểu sâu sắc và trí tuệ, một sự diễn giải thú vị, đầy tính gợi mở, hoặc một giải pháp cho những vấn đề của đất nước.
Bộ trưởng Bộ TT&TT đánh giá đổi mới là tìm cách làm dễ hơn cho một việc khó hơn. Cách làm mới thường xuất hiện từ một góc nhìn khác, một cách tiếp cận khác. Ở thời đầu của cuộc cách mạng công nghiệp mới, hãy sử dụng công nghệ số để làm ngược lại. Thay vì viết thì hãy làm nền tảng để mọi người viết. Thay vì để mọi người đọc trên trang web của mình thì hãy để họ đọc từ các nền tảng khác nhau. Thay vì cung cấp thông tin thì hãy cung cấp tri thức. Thay vì tự làm thì hãy hợp tác. Thay vì để phóng viên phải xử lý rất nhiều thông tin thì hãy để họ xử lý những thứ mà rất ít thông tin và để cho AI xử lý rất nhiều thông tin. Thay vì tránh tai nạn thì hãy kiểm soát tai nạn.
“Báo chí muốn phát triển sẽ cần không gian mới, cần lực lượng sản xuất mới, cần nguồn lực sản xuất mới, cần yếu tố sản xuất mới và cần động lực mới. Không gian mới là không gian số. Lực lượng sản xuất mới là công nghệ số. Nguồn lực sản xuất mới là nhân lực số. Yếu tố sản xuất mới là dữ liệu số. Động lực mới là đổi mới sáng tạo số. Bởi vậy, đầu tư vào công nghệ số, nhân lực số, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo số sẽ là đầu tư vì tương lai của báo chí”, ông Nguyễn Mạnh Hùng nói.
Thay vì cung cấp thông tin thì hãy cung cấp tri thức. Thay vì tự làm thì hãy hợp tác.
Bộ trưởng Bộ TT&TT cũng chia sẻ công nghệ số, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh hơn năng lượng hạt nhân, thì những vấn đề, những thách thức và rủi ro mà nó mang đến cũng lớn hơn hạt nhân. Tuy nhiên, con người luôn học được cách để sử dụng công nghệ mới một cách khôn ngoan, giảm thiểu các rủi ro và gia tăng giá trị. Giải quyết những vấn đề của công nghệ mới thì phải bằng thể chế mới và bằng chính công nghệ mới.
Theo ông Hùng, những khó khăn và vấn đề của báo chí gần đây không làm giảm đi vai trò của báo chí, mà chỉ cho thấy là báo chí cần phải đổi mới nếu không muốn bị thay thế. Công nghệ số, Internet và truyền thông xã hội là những cú huých mạnh mẽ để đổi mới báo chí. Sự đổi mới này chỉ làm tăng lên vai trò và sự đóng góp của báo chí cách mạng vào sự nghiệp xây dựng Việt Nam hùng cường và thịnh vượng.
“Báo chí muốn đổi mới thì phải tìm về và giữ vững những giá trị cốt lõi và sứ mệnh ban đầu của báo chí cách mạng. Giữ cái bất biến này để ứng vạn biến. Cái vạn biến này chính là cách mà chúng ta làm báo. Không gian sáng tạo vô hạn của chúng ta là ở đây. Công cụ để thực hiện sự sáng tạo vô hạn đó chủ yếu là công nghệ số”, Bộ trưởng Bộ TT&TT chia sẻ.
