Đổi mới Quả Cầu Vàng gắn với yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược quốc gia
Trong bối cảnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải xây dựng đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao, có khả năng nghiên cứu, phát triển và làm chủ những công nghệ chiến lược.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là phát triển, trọng dụng nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ cốt lõi.
Cụ thể hóa định hướng này, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định 10 nhóm công nghệ và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia. Các nhóm công nghệ được ưu tiên bao gồm công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng di động thế hệ sau, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến, chip bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, công nghệ biển, hàng không vũ trụ và công nghệ đường sắt hiện đại.
Việc xác định các công nghệ chiến lược không chỉ mở ra những hướng ưu tiên trong nghiên cứu, đầu tư và phát triển sản phẩm công nghệ, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu, tư duy sáng tạo, năng lực nghiên cứu liên ngành và khả năng giải quyết những bài toán công nghệ phức tạp. Trong bối cảnh đó, đổi mới công tác phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ khoa học công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức từ năm 2003, Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng là hoạt động thường niên nhằm phát hiện, tôn vinh những tài năng trẻ Việt Nam có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ ở trong và ngoài nước.
Điểm mới nổi bật của Quả Cầu Vàng năm 2026 là mở rộng phạm vi xét chọn từ 5 lên 10 nhóm lĩnh vực, cập nhật những ngành công nghệ mới, công nghệ cao và các hướng nghiên cứu gắn với công nghệ chiến lược quốc gia.
Sự điều chỉnh này thể hiện bước đổi mới quan trọng trong tư duy phát hiện tài năng trẻ: không chỉ ghi nhận những thành tích nghiên cứu nổi bật ở các lĩnh vực truyền thống, mà còn chủ động mở rộng tìm kiếm những nhà khoa học trẻ có năng lực và tiềm năng tham gia phát triển các ngành công nghệ trọng điểm của đất nước.
Qua đó, Giải thưởng tạo thêm cơ hội để các tài năng trẻ ở nhiều chuyên ngành được ghi nhận, đồng thời khuyến khích thế hệ trí thức trẻ Việt Nam mạnh dạn nghiên cứu những vấn đề mới, những công nghệ khó, có giá trị khoa học và tiềm năng ứng dụng cao.
Nâng cao chất lượng xét chọn, chú trọng năng lực sáng tạo và giá trị thực tiễn
Cùng với việc mở rộng lĩnh vực, Quả Cầu Vàng 2026 chú trọng đổi mới các tiêu chí đánh giá theo hướng toàn diện, thực chất, phù hợp với đặc thù của từng ngành khoa học công nghệ.
Bên cạnh các thành tích như công trình công bố khoa học, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, đề tài nghiên cứu và giải thưởng chuyên môn, việc đánh giá ứng viên ngày càng đề cao chất lượng công trình, tính mới, tính sáng tạo, mức độ đóng góp của cá nhân và giá trị khoa học, thực tiễn của kết quả nghiên cứu. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ chiến lược quốc gia.
Bởi làm chủ công nghệ không đơn thuần là tiếp nhận và sử dụng những công nghệ tiên tiến của thế giới, mà còn đòi hỏi năng lực nghiên cứu, thiết kế, cải tiến, tích hợp, phát triển và từng bước tạo ra công nghệ, sản phẩm công nghệ mang giá trị Việt Nam.
Từ góc độ đó, Quả Cầu Vàng không chỉ là Giải thưởng tôn vinh thành tích khoa học mà còn góp phần phát hiện nguồn nhân lực trẻ có tiềm năng tham gia nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ chiến lược của đất nước.
Tân Hiệp Phát đồng hành, tiếp sức khát vọng sáng tạo của tài năng trẻ khoa học công nghệ Việt Nam
Phát hiện và tôn vinh tài năng chỉ là bước khởi đầu. Để những tài năng trẻ tiếp tục phát triển và đóng góp cho đất nước, cần có môi trường nghiên cứu thuận lợi, nguồn lực hỗ trợ và đặc biệt là cơ hội đưa các ý tưởng khoa học đến gần hơn với thực tiễn.
Trong quá trình đó, doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng khi vừa là chủ thể ứng dụng công nghệ, vừa là nơi đặt ra những yêu cầu đổi mới từ thực tế sản xuất, kinh doanh. Sự kết nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp không chỉ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn tạo điều kiện để các công trình khoa học từng bước chuyển hóa thành giá trị kinh tế và xã hội.
Đồng hành cùng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng từ năm 2011, Tân Hiệp Phát là một trong những doanh nghiệp có hành trình gắn bó lâu dài với hoạt động phát hiện, tôn vinh và khích lệ tài năng trẻ khoa học công nghệ Việt Nam.
Sự đồng hành của doanh nghiệp không chỉ thể hiện qua việc hỗ trợ tổ chức Giải thưởng, mà còn được thể hiện thông qua các hoạt động kết nối, giao lưu và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.
Thông qua các chương trình tham quan nhà máy, tìm hiểu công nghệ sản xuất, quy trình vận hành và hệ thống quản trị hiện đại tại Tân Hiệp Phát, nhiều nhà khoa học trẻ có cơ hội tiếp cận môi trường sản xuất quy mô lớn, từ đó hiểu rõ hơn những yêu cầu thực tiễn của việc ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.
Đối với một doanh nghiệp sản xuất đồ uống, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng, tự động hóa, tối ưu hóa quy trình sản xuất, sử dụng hiệu quả năng lượng và nguồn lực có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững. Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi sự tham gia của đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết các bài toán công nghệ phát sinh từ thực tiễn sản xuất.
Điểm gặp gỡ giữa Quả Cầu Vàng và Tân Hiệp Phát chính là sự coi trọng tri thức, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng tạo ra những giá trị thiết thực cho xã hội.
Nếu Giải thưởng Quả Cầu Vàng tập trung phát hiện, tôn vinh và khích lệ những tài năng trẻ khoa học công nghệ Việt Nam, thì sự đồng hành của Tân Hiệp Phát góp phần tiếp thêm động lực, mở rộng cơ hội kết nối và giúp các nhà khoa học trẻ tiếp cận gần hơn với những vấn đề công nghệ trong thực tiễn doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Duy Hưng, đại diện Tân Hiệp Phát chia sẻ “Các giải thưởng khoa học công nghệ uy tín như Quả Cầu Vàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, ghi nhận, lan tỏa những tấm gương tiêu biểu và khơi dậy tinh thần nghiên cứu khoa học của thế hệ trẻ. Tân Hiệp Phát mong muốn tiếp tục tiếp lửa đam mê, khích lệ tinh thần sáng tạo để các tài năng trẻ khoa học công nghệ Việt Nam có thêm động lực theo đuổi nghiên cứu và đóng góp cho xã hội”.
Tiếp nối hành trình đó, năm 2026, Tân Hiệp Phát tiếp tục đồng hành cùng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030.
Tiếp nối hành trình hơn 15 năm gắn bó, năm 2026 Tân Hiệp Phát tiếp tục đồng hành cùng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030. Sự cam kết lâu dài này thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với việc phát triển con người, bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao, đồng thời góp phần hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57 về huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Với hành trình đồng hành từ năm 2011 và tiếp tục trong giai đoạn 2026–2030, Tân Hiệp Phát góp thêm một nguồn lực từ cộng đồng doanh nghiệp nhằm khích lệ tinh thần nghiên cứu, sáng tạo và tiếp sức cho những tài năng trẻ Việt Nam.
Khi tài năng trẻ khoa học được phát hiện đúng, đánh giá đúng, được khích lệ và có cơ hội kết nối với thực tiễn, những thành tựu nghiên cứu sẽ có thêm điều kiện phát triển thành năng lực công nghệ và những giá trị thiết thực cho xã hội.
Đó cũng chính là ý nghĩa lâu dài mà Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng hướng tới: không chỉ tôn vinh những thành tựu khoa học hôm nay, mà còn góp phần xây dựng đội ngũ tài năng trẻ khoa học công nghệ có khát vọng, năng lực và bản lĩnh làm chủ công nghệ chiến lược, đóng góp vào sự phát triển nhanh, bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
